ROĐEN: 21.9.1949. Chipley, Florida, SAD

VISINA: 218

POZICIJA: CENTAR

Artis Gilmor je svoju NBA karijeru završio sa dabl-dabl učinkom u proseku (17,1 poen i 10,1 skok po utakmici). Smatran je za jednog od najjačih ljudi koji su tokom sedamdesetih i osamdestih godina igrali profesionalnu košarku. Većina igrača je znala da je bolje da ne donosi loptu do obruča kada je 218 cm visoki џin bio u reketu. Odigrao je 12 sezona u NBA i pet u ABA ligi i imao seriju od 670 uzastopnih utakmica u jednom periodu. Bio je all star u 11 od svojih 17 sezona kao profesionalac, a poslednji put je izabran u tridesetšestoj godini. Većinu od svojih preko 15.579 NBA poena postigao je zakucavanjima, fingerrolima i bejbihook šutevima, sa procentom šuta iz igre od .599 u karijeri (na osmom mestu, uključujući i aktivne igrače, pri čemu sva sedmorica ispred njega imaju puno manji broj upućenih šuteva, prvi je DeAndre Jordan sa procentom .06736 iz 5370 upućenih šuteva, drugi je Rudi Gober na 6000+ šuteva). Šutirao je .600 ili bolje u šest različitih sezona, a četiri puta je predvodio NBA po procentu šuta iz igre. 1.747 blokada u NBA svrstava ga blizu vrha i u toj kategoriji. Bio je takođe i član prvog All-ABA tima u svakoj od svojih pet sezona sa Kentaki Kolonelsima, a bio je MVP i novajlija godine lige u sezoni 1971-72.

Rođen je u Čipliju, gradu od oko 5.000 stanovnika u floridskom Panhendlu. Kao brucoš srednje škole visok 195 cm i težak 63 kilograma, Artis je želeo da igra tajt enda u fudbalskom timu, ali njegovi roditelji nisu mogli da priušte potrebno osiguranje. Gilmorov otac Otis, ribar, jedva je uspevao da sakupi dovoljno novca da prehrani svoje desetoro dece. Mladi Artis je hodao bos kada mu je broj cipela prešao 48; lokalne prodavnice nisu imale ništa tako veliko. Kao maturant srednje škole preselio se u Dotan, Alabama, 48 kilometara severnije. Brzo se navikao na novu okolinu i proglašen je za igrača trećeg srednjoškolskog All-American tima. Nakon dve godine na Gardner-Webb Junior College-u u Boiling Springs-u, Severna Karolina, dostigao je svojih 218 centimetara.

U sezoni 1970-71 predvodio je Univerzitet u Џeksonvilu do rezultata od 27-2 i učešća na finalu NCAA lige, gde su izgubili od UCLA. Za dve godine u Џeksonvilu, Gilmor je postao jedan od retkih koleџ igrača koji je ikada prosečno beležio najmanje 20 poena i 20 skokova tokom karijere. Još uvek drži najveći prosek skokova u karijeri (22,7 skokova po utakmici) u istoriji NCAA Divizije I.

Zatim je došlo do licitiranja između NBA i ABA lige. Kolonelsi su želeli Gilmora i potpisali su sa njim desetogodišnji ugovor. ABA je bila na vrhuncu otprilike u vreme kada je Artis  ušao u ligu u kojoj su Imena budućih NBA zvezda kao što su Julius Irving, Dane Issel, Rick Barry, George Gervin, Spencer Haywood i David Thompson krasila  vrh statističkih lista. Predvodio je Kolonelse do rekordnog procenta pobeda od .810 u ABA ligi tokom sezone 1971-72 i osvojio  nagradu za početnika godine i za najkorisnijeg igrača, završio je na desetom mestu u ligi po postignutim poenima (23,8 poena po utakmici), prvom mestu u skokovima (17,8 skokova po utakmici) i prvom mestu po procentu šuta iz igre (.598). Izabran je u All-star tim, kao što će biti u svih pet ABA sezona. U plej-ofu Kolonelsi su izgubili od Njujork Netsa rezultatom 4-2 u prvom kolu.

Bio je zvezda sve dok je ABA liga trajala, u naredne četiri sezone vodio je Kolonelse do plej-ofa. U svojoj petogodišnjoj ABA karijeri  igrao je u svakoj od 420 utakmica. Četiri puta je predvodio ligu po broju skokova i dva puta po procentu šuta iz igre. Takođe je završio među prvih 10 po broju poena svih pet sezona i postavio ABA rekorde po blokadama u karijeri (750), blokadama tokom sezone (422 u sezoni 1971-72), procentu šuta iz igre u karijeri (0,557) i skokovima u jednoj utakmici (40 protiv Njujorka, 3. februara 1974). Vodio je Kolonelse do dva ABA finala, oba protiv Indijane, prvo  su izgubili u sezoni 1972-73 u sedam utakmica, ali su osvojili titulu 1975. godine u pet utakmica. Kada je liga ugašena posle sezone 1975-76, Gilmor je bio prvi izbor na ABA draftu, ispred Morisa Lukasa, Mozesa Malouna i drugih zvezda. Čikago Bulsi, sa najgorim rezultatom u ligi od 24-58 prethodne sezone, izabrali su Gilmora i pristali da mu plate 1,1 milion dolara tokom tri godine. Bulsi su sezonu 1976-77  započeli sa 13 uzastopnih poraza, ali su eksplodirali u drugoj polovini sezone, pobedivši u 20 od poslednje 24 utakmice i plasiravši se u plej-of. U utakmici protiv  Sijetla, pred kraj sezone, Gilmor je zabeležio 32 poena, 17 skokova, pet asistencija i četiri blokade. Sezonu je završio sa prosekom od 18,6 poena po utakmici, 13 skokova po utakmici (četvrti u ligi) i 2,48 blokade po utakmici (takođe četvrti).

U sezoni 1977-78 imao je prvi od šest nastupa na All-star utakmici, a takođe je izabran  u drugi odbrambeni tim. Ali, Bulsi su završili sezonu sa skorom 40-42 i ostali bez plej-ofa. Vratili su se u plej-of samo još jednom – 1981. godine – tokom Gilmorovih šest godina u Čikagu. Statistički gledano, u sezoni 1978-79  skoro je izjednačio svoj ABA rekord po poenima, sa prosekom od 23,7 poena, zauzevši deveto mesto u ligi. Prosečno je beležio najmanje 17,8 poena po utakmici svake godine sa Bulsima i konstantno se rangirao blizu vrha lige po skokovima, blokadama i procentu šuta iz igre. Igrao je na četiri All-star utakmice kao član Bulsa i odigrao je 250 utakmica zaredom dok nije povredio koleno u četvrtoj utakmici sezone 1979-80. Zatim se vratio da igra u 212 utakmica zaredom.

U godinama koje su usledile, Gervin je nastavio da postiže poene i ono što najbolje radi – skokove, blokiranje, i šutiranje sa rekordnom preciznošću. Završio je u prva dva tima po procentu šuta iz igre u svakoj od svojih pet godina u San Antoniju. U sezoni 1985-86, sa 36 godina i kada su Sparsi završili na poslednjem mestu u diviziji, Gilmor je igrao u svojoj poslednjoj All-star utakmici. Do sredine 1980-ih, Sparsi su bili tim u padu. Pobeđivali su između 28 i 41 utakmice godišnje tokom njegove poslednje četiri godine tamo i dva puta su se plasirali u plej-of, oba puta izgubivši u prvom kolu. Vraćen je u Čikago u sezoni 1987-88, a nakon što je odigrao 24 utakmice za Bulse bio je otpušten i zatim ga je doveo Boston, gde je završio sezonu kao rezerva za Roberta Pariša. Nežni div se penzionisao tog leta u tridesetosmoj godini. Nakon 909 utakmica u regularnoj sezoni napustio je NBA sa 15.579 poena (17,1 po utakmici), 9.161 skokom (10,1 po utakmici) i 1.747 blokada. Tokom pet godina u ABA ligi, postigao je 9.362 poena (22,3 poena po utakmici), 7.169 skokova (17,1 skok po utakmici) i rekordnih 750 blokada u ligi. Jedan je od samo 24 igrača koji su postigli ukupno 20.000 poena (ABA i NBA zajedno).

Godinu dana nakon penzionisanja, Gilmor se ponovo vratio košarci. Igrajući za Bolonju Arimo u italijanskoj ligi 1988-89. godine, prosečno je beležio 12,3 poena i 11,0 skokova i ušao je u evropski Ol-star tim.

Iako je prestao da igra u NBA ligi 1988. godine, Gilmoru je trebalo mnogo vremena da dobije dugo očekivano priznanje, mesto u Kući slavnih u koju je primljen 2011. godine.

---

Artis Gilmore was basketball’s greatest gentle giant. Standing seven feet two inches, the A-Train was a force of nature but his low-key disposition offset his impressive physical stature. His professional career lasted 17 seasons starting in the ABA where the quietly dominant center managed one championship, four All-Defensive team honors, and three Most Valuable Player awards – one regular season, one playoff, and one All Star. His long arms and quick feet helped him block shots from clear out on the perimeter, shots that ordinary players never dreamed of reaching. Gilmore played during an era of great centers and thrived, still holding the NBA career record for highest field goal percentage at .599. A unanimous First Team All-America his junior season at Jacksonville University, Gilmore carried the Dolphins to the 1970 NCAA Final Four and national championship game. He led the nation in rebounding two seasons and his career average of 22.7 boards per game is an NCAA record.

	REGULAR	PLAYOFF	NAJVIŠE
SEZONA	12	6
UTAKMICA	909	42
POENA	17.1	11.7	40
SKOKOVA	10.1	8.0	28
ASISTENCIJA	2.0	1.1	9
BLOKADA	1.9	1.7	11

1971-1976	Kentucky Collonels
1976-1982	Chicago Bulls
1982-1987	San Antonio Spurs
1987	Chicago Bulls
1988	Boston Celtics
1988-1989	Arimo Bologna

• ABA champion (1975)
• ABA Playoffs Most Valuable Player (1975)
• ABA Most Valuable Player (1972)
• 6× NBA All-Star (1978, 1979, 1981–1983, 1986)
• 5× ABA All-Star (1972–1976)
• ABA All-Star Game MVP (1974)
• 5× All-ABA First Team (1972–1976)
• 4× ABA All-Defensive First Team (1973–1976)
• NBA All-Defensive Second Team (1978)
• ABA Rookie of the Year (1972)
• ABA All-Rookie First Team (1972)
• 4× ABA rebounding champion (1972–1974, 1976)
• ABA All-Time Team
• Consensus first-team All-American (1971)
• Second-team All-American – AP, NABC, UPI (1970)
• 2× NCAA rebounding leader (1970, 1971)
• No. 53 retired by Jacksonville Dolphins
• Third-team Parade All-American (1967)

NBA | WIKIPEDIA